Sa Gitna ng mga Rosas

Report by Mandie Asejo | Layout and Graphics by Leanna Kaylee Manuel

Tuwing sumasapit ang Pebrero, tila nagiging kulay pula ang buong kapaligiran. Mga tindahan na punô ng lobo at tsokolate. Mga liham na may pabangong papel. Mga pangakong ibinubulong sa ilalim ng ilaw na dilaw at mahinhin.

Buwan ng pag-ibig, sabi nila.

Ngunit may isa pang uri ng pula na minsang bumalot sa lansangan—hindi mula sa mga talulot ng rosas, kundi mula sa sugat ng paninindigan. May isang pag-ibig na hindi isinulat sa liham. Isang pag-ibig na hindi ipinadala sa pamamagitan ng mensahe, kundi isinugal sa gitna ng kalsada.

Noon, sa isang mahabang daan na dinaraanan ng mga sasakyan at alaala, nagtipon ang mga taong walang armas kundi rosaryo, plakard, at tapang. Walang engrandeng entablado. Walang dekorasyong hugis-puso. Tanging tibok ng dibdib na sabay-sabay na tumutol sa dilim.

May mga inang yumakap sa kanilang mga anak habang ipinaglalaban ang isang mas maayos na kinabukasan. May mga pari at madre na nakaluhod sa gitna ng alikabok bilang paninindigan. May mga kabataang maaaring hindi pa lubos na nauunawaan ang politika, ngunit malinaw sa kanila ang pagkakaiba ng tama at mali.

Lumipas ang mga taon. Ang mahabang daang iyon ay nanatiling abala—puno ng busina, billboard, at trapiko. Ang mga pangalan ng mga nagbuwis ng buhay ay nanatili sa pahina ng mga aklat, ngunit unti-unting kumupas sa alaala ng ilan.

Sa mga paaralan, mas abala ang mga kabataan sa pagpili ng kulay ng susuotin sa ika-labing-apat ng buwan. Mas kilala ang hugis ng puso kaysa hugis ng bayan na minsang ipinaglaban.

May mga nagtatanong, “May nangyari ba talaga?”

May mga nagsasabing, “Matagal na iyon.”

May mga nagbubulong, “Hindi na ito mahalaga.”

Ito ang tahimik na sakit ng isang bayan—hindi ang pagdurugo ng katawan, kundi ang pagdurugo ng alaala.

Kolektibong amnesya.

Hindi ito dumarating na may ingay. Dahan-dahan itong pumapasok, parang alikabok na pumapatong sa mga monumento. Hanggang sa isang araw, ang mga pangalan ay maging pamilyar na lamang ngunit hindi na makabuluhan. Ang mga larawan ay maging dekorasyon na lamang, hindi paalala.

Sa bawat rosas na ipinagbibili tuwing Pebrero, may isa ring dapat alalahanin—ang mga kamay na minsang naghawak-hawak hindi dahil sa romansa, kundi dahil sa paninindigan. Sa bawat tsokolateng matamis, may kapaitang minsang nilunok ng mga nagtiis ng takot para sa kalayaan. Sa bawat “Mahal kita,” may isang mas malalim na pahayag, “Mahal ko ang bayan.”

Sapagkat kapag kinalimutan natin ang mahabang daan na iyon, kapag hinayaan nating maging kuwento na lamang sa lumang pahina ang mga araw na iyon, para na rin nating itinapon ang regalong ipinaglaban para sa atin.

At sa tuwing sasapit ang Pebrero, habang ang lungsod ay nababalutan ng pula at musika, sana’y maalala natin na may isang pag-ibig na mas malawak kaysa sa pagitan ng dalawang tao. Isang pag-ibig na minsang nagsama-sama ng milyon-milyon upang itama ang mali.

Dahil ang bayan na marunong magmahal ngunit marunong ding umalala—iyon ang bayan na hindi kailanman muling mawawala sa dilim.

Sa gitna ng mga rosas, nawa’y maalala natin ang mahabang daan. Sa gitna ng mga yakap, nawa’y maalala natin ang mga kamay na minsang naghawak para sa kalayaan.

At sa gitna ng pagdiriwang, nawa’y hindi natin kalimutan na minsan, ang pag-ibig ay

naging rebolusyon.